Oferta dla firm

Klienci indywidualni,
młodzież i dorośli

Oferta dla dzieci

 Artykuły:

Kim jest Ingvar Kamprad Elmtaryd Agunnaryd?

Szwecja
Szwecja jest monarchią konstytucyjną co oznacza, że król jest głową państwa. Obecnie zasiadający na tronie szwedzkim król Karol XVI Gustaw wywodzący się z dynastii Bernadotte, ma jednak niewielkie uprawnienia w stosunku do innych organów państwowych takich jak parlament czy rząd. Formalnie jednak nadal jest podmiotem władzy wykonawczej i do jego kompetencji należą:

• reprezentowanie Szwecji wobec innych głów państw i dyplomatów,
• zwierzchnictwo w państwowym Kościele ewangelicko-augsburskim (luterańskim),
• uroczyste otwieranie sesji Riksdagu,
• wręczanie Nagrody Nobla.

                                                  Gwardia króla w Sztokholmie

Język szwedzki

Oficjalnym językiem Królestwa Szwecji jest język szwedzki (svenska) należący do grupy skandynawskiej języków germańskich. Używany jest obecnie przez ok. 9 mln ludzi:
w Szwecji ponad 8 mln, a w Finlandii około 300 tysięcy obywateli mówi po szwedzku, który jest tam językiem urzędowym obok fińskiego. W Estonii natomiast wykształcił się osobny dialekt języka szwedzkiego, którym posługują się Estońscy Szwedzi.
 

Język szwedzki jako odrębny język funkcjonuje już od VIII wieku, a najstarsze zabytki piśmiennictwa szwedzkiego sięgają XII wieku. Powstanie nowoczesnego języka szwedzkiego przypada na rok 1526 kiedy po raz pierwszy wydano tłumaczenie Biblii w tym języku

Język wikingów nie jest językiem łatwym dla innych nacji zarówno w zakresie gramatyki, jak
i wymowy szczególnie z uwagi na dużą ilość i różnorodność występujących w nim samogłosek (å, ä, ö). Ich obecność jednak sprawia, że szwedzkie piosenki brzmią pięknie
i melodyjnie. Rzeczą interesującą w nauce języka szwedzkiego jest występujący w nim akcent charakterystyczny dla języków tonicznych, do których należy np. język chiński. Oznacza to, że przesunięcie akcentu na inną sylabę w tym samym wyrazie może całkowicie zmienić znaczenie słowa.
Poza tym język szwedzki posiada wiele dialektów różniących się od siebie na tyle, że mieszkańcy z okolic Nyköping czy Sztokholmu posługujący się językiem urzędowym Szwecji (Rikssvenska) magą mieć problemy ze zrozumieniem Szwedów zamieszkujących
Półwysep Skåne na południu kraju.

Jednak warto uczyć się języka naszych północnych sąsiadów, ponieważ komunikatywna znajomość języka szwedzkiego bardzo ułatwia dotarcie i zwiedzenie wielu atrakcji turystycznych Szwecji. Z kolei pracodawcy skandynawscy, pomimo bieglej znajomości języka angielskiego, zdecydowanie preferują personel władający językiem szwedzkim, przynajmniej w stopniu komunikatywnym. Nie wspominając o miłym zaskoczeniu jakie może spotkać odwiedzających Szwecję, gdy słynący z powściągliwego charakteru Skandynawowieokażą się przyjaźni, rozmowni i bardzo wyrozumiali słysząc swój język brzmiący nieco inaczej…

Święta i zwyczaje
Szwedzi obchodzą tradycyjne święta chrześcijańskie takie jak: Boże Narodzenie (Jul), Wielkanoc (Påsk), Zielone Świątki (Pingst), Wniebowstąpienie (Kristi himmelsfärd). Natomiast świeckie dni świąteczne to 1 maja z tradycyjnymi pochodami i 6 czerwca – uznany w 2005 roku dniem Święta Narodowego Szwecji. Szwedzi obchodzą też święta
o tradycji pogańskiej np.: Wieczór Walpurgii (Valborg) 30 kwietnia i Noc Świętojańską (Midsommar). Natomiast 13 grudnia tradycyjnie świętuje się przynoszącą światło Świętą Łucję (Sankta Lucia).

    

Ciekawostki

•  Archipelag Sztokholmski składa się w większości z granitowych szkierów, które nadal ulegają wypiętrzaniu. Po stopieniu się lodowca skandynawskiego wyspy wynurzają się z wód Bałtyku z szybkością 5 mm na rok.
• W Szwecji prawo użyteczności publicznej pozwala na łowienie ryb w wodach morskich i wielkich jeziorach bez zezwoleń i opłat.
• W Szwecji obowiązuje "Stare Prawo" (wchodzące w skład prawa użyteczności publicznej) pozwalające na czasowe użytkowanie gruntu. W praktyce oznacza to, że można na nie ogrodzonym terenie rozbić namiot i przemieszkać przez weekend na cudzej ziemi.
• Popularnym szwedzkim daniem jest zapiekanka z pokrojonych w cienkie plasterki ziemniaków, cebuli oraz filetów sardeli (anchois). Wszystko to zalane jest mlekiem, zmieszanym ze świeżą śmietaną i zapieczone w piekarniku na złoty kolor. Zapiekankę  spożywa się głównie w okresie świąt Bożego Narodzenia.
• • Szwedzi są jednym z narodów, który czyta najwięcej gazet. Prawie każde miasteczko ma swoją lokalną gazetę. Najważniejsze ogólnokrajowe gazety to Dagens Nyheter, Göteborgs-Posten, Svenska Dagbladet i Sydsvenska Dagbladet.

 Największe miasta

 

Powierzchnia Szwecji

• ląd: 410 942 km²

•  woda: 39 010 km²

•  całkowita: 449 964 km²
   

Długość granicy lądowej

•  Finlandia: 589 km

•  Norwegia: 1619 km

•  całkowita: 2208 km
   

Długość wybrzeża

• całkowita: 3218 km

•  Najwyższy punkt: Kebnekaise 2111 m n.p.m.

•  Najniższy punkt: Morze Bałtyckie – 0 m n.p.m.

•  Największe jezioro: Wener (Vänern) – 5546 km²
   

Demografia
Struktura narodowościowa

•  Szwedzi: 90,8%

•  Finowie: 3,1%

•  inni: 6,1%
   

Ślub księżniczki Wiktorii i Daniela Westlinga

Księżniczka Wiktoria - szwedzka następczyni tronu poślubiła w lipcu br. swojego wymarzonego księcia, a zarazem właściciela sieci salonów fitness Daniela Westlinga.

Długo oczekiwane sakramentalne „tak” zostało wypowiedziane w protestanckiej katedrze Storkyrkan w Sztokholmie. W tym dniu Daniel stał się księciem Szwecji.

Zgodnie ze szwedzką tradycją Kościoła luterańskiego dotyczącą „równouprawnienia” Król Szwecji Karol XVI Gustaw poprowadził pannę młodą tylko do połowy świątyni. Następnie księżniczka i jej wybranek przeszli po błękitnym dywanie do ołtarza.
Księżniczka nosiłą na sobie w jedwabną, białą suknię z odkrytymi ramionami i 5-metrowym trenem, a pan młody ubrany był w tradycyjny frak z muszką.

Po uroczystości ślubnej młoda para przejechała w dorożce do Vasa muzeum, a następnie popłynęła łodzią na zamek, gdzie odbył się bankiet w towarzystwie wielu wspaniałych gości, w tym głów koronowanych z całej Europy.

Roxette znowu razem

Po wielu latach przerwy Marie Fredriksson i Per Gessle ponownie wystąpią razem jako Roxette.

Szwedzka supergrupa zaprezentuje się jesienią w Holandii, Belgii i Niemczech w serii koncertów Night of the Proms.

Kultura

Szwecja jak większość państw obchodzi święta i uroczystości zarówno religijne, jak
i państwowe często celebrując je w sposób typowy dla tradycji skandynawskiej. Najbardziej charakterystyczne z nich to:

Niedziela Wielkanocna – w tym dniu dzieci przebrane za czarownice z miotłami
w rękach odwiedzają liczne domostwa zbierając drobne pieniądze lub słodycze. Zgodnie
z pogańskim obyczajem w Niedzielę Wielkanocną czarownice spotykały się z diabłem na górze Blakulla.

Noc Świętojańska (22 czerwca) – to najwspanialej obchodzone święto w roku, podczas którego na terenie całej Szwecji wznosi się ozdobione kwiatami słupy –
w tradycji pogańskiej pradawne symbole płodności. Ludzie celebrują Noc Świętojańską tańcząc i śpiewając na wzniesieniach udekorowanych kwiatami przez całą noc.
Święto to przypada na najkrótszą noc w roku, kiedy w południowej Szwecji słońce zachodzi tylko na parę godzin, a na północy kraju noce są zupełnie białe.

Wigilia Bożego Narodzenia (24 grudnia) – tradycyjny szwedzki stół  - smörgasbord  w odróżnieniu od polskiego jest pełen tłustych potraw, najczęściej z wieprzowiny. Kosztowanie smakołyków podczas kolacji wigilijnej zaczyna się od zakąsek
z marynowanego śledzia, pasztetu, wątróbki czy wędzonej kiełbasy. Na biesiadzie nie może zabraknąć szynki, wędlin i dań gorących np. klopsików (köttbullar) czy pokusy Janssona (zapiekanka z anchois). Szwedzki deser składa się zazwyczaj
z puddingu ryżowego z ciepłym mlekiem i cynamonem oraz pieprzowych pierniczków (pepparkakor) w kształcie serc. Podczas świątecznej biesiady Szwedzi piją piwo, narodową wódkę aquavit i najlepsze gatunki win.

Valborgsmässoafton (30 kwietnia) - to Noc Walpurgii znana m.in. jako: sabat czarownic, Dzień Majowy, Dzień Krzyża, czy Rudemas. Jest to pogańskie święto wiosny, która w całej Szwecji witana jest tańcami i śpiewem przy ogniskach.

Maraton Sztokholmski (1 VI) – jest jedną z największych imprez sportowych biegaczy długodystansowych.

Święto Narodowe Szwecji (6 VI) to święto szwedzkiej flagi. Tradycja sięga 1916, kiedy to 6 czerwca po raz pierwszy odbyła się na sztokholmskim stadionie uroczysta parada, podczas której król wręczał flagi narodowe.

Święto rakowe (VIII) – to tradycyjne pożegnanie krótkiego szwedzkiego lata  obchodzone w świetle księżyca jest również okazją do wspaniałej uczty, na której królują potrawy z raków.

Surströmming (koniec VIII) – nazwa jest związana z tradycją przechowywania ryb, dosłownie znaczenie słowa to sfermentowany śledź. Obecnie celebruje się ten ludowy zwyczaj, ale głównie w północnej w Szwecji. Polega on na degustacji bałtyckiego śledzia przechowywanego w puszkach do momentu aż uzyska on odpowiednią konsystencję
i zapach w procesie fermentacji.

Wigilia św. Marcina (10 XI) – to święto głównie mieszkańców Półwyspu Skåne leżącego w południowej Szwecji. Tradycyjnie tym dniu ludzie gromadzą się, by wspólnie celebrować spożycie gęsi – symbolu prowincji.

Dzień Nagrody Nobla (10 XII) – jest obchodzony w Sztokholmie, a jego nazwa  pochodzi od szwedzkiego wynalazcy Alfreda Nobla, którego ostatnią wolą było ustanowienie nagrody przyznawanej za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauk ścisłych  
i humanistycznych (nagroda literacka i pokojowa).

Dzień Świętej Łucji (13 XII) – święto związane z tradycją światła. W tym dniu można zobaczyć w Szwecji  procesje św. Łucji. Zgodnie z tradycją Łucja we wspaniałej koronie ze świec ubrana w długą, białą suknię i otoczona dziewczętami w bieli kroczy przez miasto. W orszaku idą też mali chłopcy z gwiazdami i przebrani za krasnale. Często Łucja
i dziewczęta częstują przechodniów korzennymi pierniczkami